RIVMdata
RIVMdata (RIVM)
Continents, countries, sea regions of the world.
Deze kaart toont de gemodelleerde concentratie stikstofdioxide (µg NO2/m³) voor 2017 op basis van rekenpunten uit de monitoringstool van het nsl. Deze vlakdekkende kaart van Nederland heeft een resolutie van 25 meter.
Er zijn geen condities voor toegang en gebruik
De NO2 concentraties zijn berekend voor 2017 met behulp van de monitoringstool van het nsl. De berekeningen zijn gedaan voor alle adreslocaties in Nederland, de nsl toetspuntlocaties en locaties in het buitengebied waar geen wegen en huizen aanwezig zijn. De concentraties op deze locaties zijn vervolgens geïnterpoleerd naar een landsdekkend gridbestand met een resolutie van 25x25 meter.
Op deze kaart ziet u de locatie en de ashoogte van alle windturbines in Nederland. De positie van de turbines op zee is minder nauwkeurig in beeld gebracht dan op land. Gebruik voor de exacte locatie van de turbines op zee de gegevens van Rijkswaterstaat.
Deze kaart is gemaakt door de Atlas Leefomgeving op basis van gegevens van het RIVM, de BGT, Rijkswaterstaat, Openstreetmap en het Register Externe Veiligheid (REV).
Naamsvermelding verplicht, organisatienaam
Dataset betreft de zonkrachtbepalingen uitgevoerd door het RIVM die op de website www.rivm.nl/zonkracht hebben gestaan. De zonkracht wordt gemeten met behulp van spectrometers (DILOR of Brewer) en UV-Radiometers. Van welk instrument daadwerkelijk de gemeten zonkracht werd gepuliceerd wordt aangegeven met een instrumentcode in de databestanden. Op de gemeten spectra wordt automatische een kwaliteitscontrole uitgevoerd en correcties toegepast voor golflengtestabiliteit en -verschuiving, golflengte-oplossendvermogen en de niet-ideale hoekrespons van de inkoppeloptiek (cosinuscorrectie), tegelijk wordt de zonkracht berekend. De irradinatiekalibratie wordt jaarlijks uitgevoerd en tussendoor worden irradiantiestabiliteitsmetingen gedaan. Zie ook https://www.rivm.nl/zonkracht/meten-en-rekenmodellen
Invloed van dieet- en eiwitrestrictie op nierschade in muizen
Genexpressie in muizen om invloed van verschillende soorten dieet te bepalen op nierschade door ischemia-reperfusie bij operatie.
Covid-19 Nationale SARS-CoV-2 Afvalwatersurveillance
LET OP: Dit bestand wordt vanaf 07-07-2025 nog maar één keer per week geactualiseerd. Ook wordt het aantal metingen per week gereduceerd. Voortaan zal voor 40% (~133) van het totale aantal rioolwaterzuiveringen, per week één meting worden uitgevoerd. For English, see below Dit bestand bevat, naast een kolom met het versienummer en een kolom met de datum van aanmaken van het bestand, de volgende karakteristieken per bemonsterde rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) in Nederland: Datum van monster, RWZI code, RWZI naam, Virusvracht per 100,000 inwoners Het bestand is als volgt opgebouwd: Per zuiveringsinstallatie wordt er 24 uur lang een monster genomen van het rioolwater. Deze monsters worden door onderzoekers van het RIVM geanalyseerd op het aantal aanwezige virusdeeltjes. Een record bevat voor elke bemonsterde afval-/rioolwaterzuiveringsinstallatie (AWZI/RWZI) het gemiddelde aantal virusdeeltjes in het rioolwater, gecorrigeerd voor de dagelijkse hoeveelheid rioolwater (debiet) en weergegeven per 100.000 inwoners. Het bestand wordt van maandag tot en met vrijdag ververst (voor 14:00 uur). De informatie over inwonersaantallen per RWZI kunt u vinden in een omzet-tabel, die wordt aangeleverd door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). (De versie voor 2021:) (https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2021/06/inwoners-per-rioolwaterzuiveringsinstallatie-1-1-2021) (De versie voor 2022:) (https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2022/42/inwoners-per-rioolwaterzuiveringsinstallatie-1-1-2022) Per 4 maart 2021 zijn een aantal wijzigingen doorgevoerd voor onderstaande RWZI’s. - Per 8 oktober 2020 is RWZI Aalst opgeheven. Het bijbehorende verzorgingsgebied is toegevoegd aan dat van RWZI Zaltbommel. De waarden voor de RNA_flow_per_100000 voor Zaltbommel zijn in het databestand vanaf 4 maart 2021 met terugwerkende kracht gewijzigd tot aan de bovengenoemde opheffingsdatum. Voor de waarden die voor de opheffingsdatum zijn gerapporteerd, zijn voor RWZI Aalst en RWZI Zaltbommel de individuele inwonersaantallen gebruikt die golden voor de opheffing van RWZI Aalst. - Per 9 december 2020 is RWZI Lienden opgeheven. Het bijbehorende verzorgingsgebied is toegevoegd aan dat van RWZI Tiel. De waarden voor RNA_flow_per_100000 voor RWZI Tiel zijn in het databestand vanaf 4 maart 2021 met terugwerkende kracht gewijzigd tot aan de bovengenoemde opheffingsdatum. Voor de waarden die voor de opheffingsdatum zijn gerapporteerd, zijn voor RWZI Lienden en RWZI Tiel de individuele inwonersaantallen gebruikt die golden voor de opheffing van RWZI Lienden. Wijzigingen vanaf 1 januari 2021 zijn verwerkt in de CBS omzet-tabel. Vanaf 30 september 2021 worden wijzigingen in de CBS omzet-tabel verwerkt, zodra ze bekend worden. Vanaf 30 september is de kolom RNA_per_ml uit het open data bestand verwijderd. Waarden die in deze kolom vermeld stonden, zijn omgerekend naar RNA_flow_per_100000 en in die kolom vermeld, voor zover dat mogelijk was. Daarnaast zijn alle waarden van 2021 én 2020 op 30 september 2021 met terugwerkende kracht herberekend met de inwonersaantallen in de CBS tabel die op 30 september 2021 is gepubliceerd. Alle waarden van 2022 zijn op 30 december 2022 met terugwerkende kracht herberekend met de CBS tabel die op 19 oktober 2022 is gepubliceerd. Beschrijving van de variabelen: Version: Versienummer van de dataset. Wanneer de inhoud van de dataset structureel word gewijzigd (dus niet de dagelijkse update of een correctie op record niveau) , zal het versienummer aangepast worden (+1) en ook de corresponderende metadata in RIVMdata (data.rivm.nl). Date_of_report: Datum waarop het bestand aangemaakt is. (formaat: jjjj-mm-dd) Date_measurement: Datum waarop de monstername van het 24-uurs influent (ongezuiverd afval-/rioolwater) monster is gestart (formaat: jjjj-mm-dd). RWZI_AWZI_code: Code van rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) of afvalwaterzuiveringsinstallatie (AWZI). RWZI_AWZI_name: Naam van rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) of afvalwaterzuiveringsinstallatie (AWZI). RNA_flow_per_100000: De gemiddelde concentratie SARS-CoV-2 RNA, omgerekend naar dagelijkse hoeveelheid rioolwater (debiet) en weergegeven per 100.000 inwoners. -------------------------------------------------------------------------------- Covid-19 National SARS-CoV-2 sewage surveillance This file contains, in addition to a column with the version number and a column with the date of creation of the file, the following characteristics per sampled sewage treatment plant (STP) in the Netherlands: Sample date, STP code, STP name, Virus load per 100,000 inhabitants The file is structured as follows: A sample of the sewage water is taken for 24 hours per treatment plant. These samples are analyzed by RIVM researchers for the number of virus particles present. A record contains the average number of virus particles in the sewage water for each waste/sewage treatment plant (STP) sampled, corrected for the daily amount of sewage water (flow rate) and shown per 100,000 inhabitants. The file is refreshed from Monday to Friday (before 2:00 PM). The information on population numbers per STP can be found in a conversion table, which is supplied by Statistics Netherlands (CBS). (The version for 2021:) (https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2021/06/inwoners-per-rioolwaterzuiveringsinstallatie-1-1-2021) (The version for 2022:) (https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2022/42/inwoners-per-rioolwaterzuiveringsinstallatie-1-1-2022) As of March 4, 2021, a number of changes have been implemented for the STPs below. - As of October 8, 2020, STP Aalst has been closed. The associated catchment area has been added to the STP of Zaltbommel. The values for the RNA_flow_per_100000 for Zaltbommel have been changed in the database from March 4, 2021 retroactively to the aforementioned date of suspension. For the values reported before the closure date, the individual population numbers for STP Aalst and STP Zaltbommel that applied before the closure of STP Aalst were used. - As of December 9, 2020, STP Lienden has been closed. The associated catchment area has been added to the STP of Tiel. The values for RNA_flow_per_100000 for STP Tiel have been changed in the database from March 4, 2021 retroactively to the aforementioned date of suspension. For the values reported before the closure date, the individual population numbers for STP Lienden and STP Tiel that applied before the closure of STP Lienden were used. Changes from 1 January 2021 have been incorporated in the CBS conversion table. From September 30, 2021, changes in the CBS conversion table will be processed as soon as they become known. As of September 30, the column RNA_per_ml has been removed from the open data file. Values reported in this column have been converted to RNA_flow_per_100000 and reported in that column where possible. In addition, all values for 2021 and 2020 were retroactively recalculated on September 30, 2021 with the population numbers in the CBS table published on September 30, 2021. All values for 2022 have been retroactively recalculated on December 30, 2022 using the CBS table published on October 19, 2022. Description of the variables: Version: Version number of the dataset. When the content of the dataset is structurally changed (so not the daily update or a correction at record level), the version number will be adjusted (+1) and also the corresponding metadata in RIVMdata (data.rivm.nl). Date_of_report: Date on which the file was created. (format: yyyy-mm-dd) Date_measurement: Date on which the sampling of the 24-hour influent (raw waste/sewage) sample started (format: yyyy-mm-dd). RWZI_AWZI_code: Code of sewage treatment plant (RWZI in Dutch abbreviation) or waste water treatment plant (AWZI in Dutch abbreviation). RWZI_AWZI_name: Name of sewage treatment plant (RWZI in Dutch abbreviation) or waste water treatment plant (AWZI in Dutch abbreviation). RNA_flow_per_100000: The average concentration of SARS-CoV-2 RNA, converted to daily amount of sewage (flow rate) and displayed per 100,000 inhabitants.
De kaart toont de ligging van Nederlandse natuurgebieden, onderverdeeld naar grondwaterafhankelijkheid en de mogelijkheden voor wateraanvoer uit het hoofdwatersysteem. Allereerst zijn natte, grondwaterafhankelijke natuurgebieden (cat 1, cat 4 en overige natuur) onderscheiden van droge natuurgebieden. Daarna is bepaald wat de wateraanvoermogelijkheden zijn vanuit het hoofdwatersysteem. Rijkswaterstaat hanteert hiervoor de verdringingsreeks. Een deel van de Nederlandse natuurgebieden bevindt zich in categorie 1 van de verdringingsreeks: natuur gebonden aan bodemgesteldheid, waarbij watertekort tot onomkeerbare schade kan leiden. Dit zijn de veengebieden met hoofdfunctie natuur, waar wateraanvoer het natuurgebied ook daadwerkelijk kan bereiken. Natuurgebieden op veen die voor wateraanvoer niet bereikbaar zijn, zijn weergegeven als overige natuur. In deze gebieden biedt wateraanvoer vanuit het hoofdwatersysteem geen soelaas en is de beschikbaarheid van gebiedseigen water van groot belang. Natte natuur, waar bij watertekort geen onomkeerbare schade optreedt, valt in categorie 4. Tenslotte is aangegeven of de gebieden een beschermde status hebben. Natura2000 betreft het Europese netwerk van beschermde natuurgebieden, de overige gebieden zijn geclassificeerd niet-Natura2000. Uitgebreide toelichting In Nederland zijn grofweg vijf typen natuur te onderscheiden: 1. Hoge zandgronden met bossen en droge heide 2. Natte natuur met hoge waterpeilen zoals het IJsselmeer, de weerribben en oppervlaktewater- gevoede veenplassen. 3. Kwelafhankelijke natuur die veelal in beekdalen te vinden is. 4. Overstromende natuur, zoals de uiterwaarden in het rivierengebied. 5. Duinen en stranden Kwelafhankelijke natuur is gebonden aan hoge grondwaterstanden en grondwater met een specifieke chemische samenstelling (basen rijk en niet verontreinigd). De kwelafhankelijke natuurgebieden zijn voornamelijk te vinden in beekdalen, maar ook in andere gebieden waar sprake is van een kwelsituatie, zoals bijvoorbeeld langs de Hondsrug, de Utrechtse Heuvelrug en de Veluwe wordt de natuur beïnvloed door het grondwater. Andere systemen die sterk afhankelijk zijn van de grondwatersituatie zijn hoogvenen en vennen. Ook in de duinengebieden is de natuur vaak afhankelijk van specifieke beïnvloeding door grondwater. In veel kwelafhankelijke natuur is sprake van verdroging en verzuring door te lage grondwaterstanden in omliggend gebied (door drainage) of door grondwateronttrekkingen (Aggenbach, 2005, Witte et al. 2007). In terrestrische ecosystemen is vaak sprake van vermesting door te voedselrijk grondwater. Al deze knelpunten leiden tot afname van de biodiversiteit (Aggenbach, 2005, Witte et al. 2007). Meerdere ecosysteemdiensten maken gebruik van dezelfde watervoorraad. Voor natte natuurgebieden en waternatuur (beken en kreken) is het van belang dat voldoende water van goede kwaliteit aanwezig is. Beschikbare grondwatervoorraden spelen hierin een cruciale rol, niet alleen voor de levering van voldoende water, maar ook van de juiste kwaliteit. De capaciteit van deze voorraden neemt af door gebruik voor andere ecosysteemdiensten, zoals onttrekkingen voor irrigatie en drinkwater (figuur 1). Ook andere ontwikkelingen die ingrijpen op de grondwaterstanden en stijghoogten, zoals toename van drainage in landbouwgebieden, kunnen van grote beperkende invloed zijn op kwelafhankelijke natuur. In tijden van watertekort hanteert Rijkswaterstaat de verdringingsreeks om te bepalen hoe het oppervlaktewater uit de rijkswateren wordt verdeeld over verschillende watervragers. Een deel van de Nederlandse natuurgebieden bevindt zich in categorie 1 van de verdringingsreeks: natuur gebonden aan bodemgesteldheid) omdat watertekort tot onomkeerbare schade kan leiden. Overige natte natuur valt in categorie 4. Voorwaarde is uiteraard dat het aangevoerde oppervlaktewater de gebieden daadwerkelijk kan bereiken. Voor verdeling van het grondwater ontwikkelen waterschappen beleid. De natuurgebieden leveren vervolgens zelf ook weer belangrijke ecosysteemdiensten. Goed functionerende terrestrische natuur-gebieden zoals categorie 1 en 3 hebben over het algemeen een hoge biodiversiteit aan bacteriën en schimmels. Deze variatie in bodemleven is in sterke mate bepalend voor het optimaal functioneren van de biochemische cycli en het reinigend vermogen van de bodem (o.a. Rutgers e.a. 2007). Bossen op de hogere zandgronden (categorie 1) dragen door hun verdamping bij aan een goede temperatuurregulatie. Niet ontwaterde natuurgebieden op de hogere zandgronden (categorie 1) vormen belangrijke aanvullingsgebieden voor het diepere grondwater.
Niet Commercieel, Geen Afgeleide Werken, Naamsvermelding verplicht, organisatienaam
Vervaardigd door Deltares. Bronbestanden: bodemkaart 1:50.000 (Alterra), Habitat rapportages, watervoorzieningskaart (RWS). Natura2000 gebieden gebaseerd habitatrichtlijn-rapportage
Emissies naar lucht en water in 2015 vanuit de industrie (WFS)
Deze webservice toont de emissies en afvalstromen vanuit de belangrijkste industriële faciliteiten in Nederland zoals deze met het elektronisch Milieujaarverslag worden verzameld in het kader van de Europese E-PRTR verplichting door RIVM aan de Europese Unie worden gerapporteerd. Het bevoegd gezag (provincie, gemeente, waterschap, omgevingsdienst etc.) van het bedrijf heeft vooraf de emissies en afvalstromen gevalideerd. Deze dataset betreft emissies naar de lucht en naar het oppervlaktewater. In beide gevallen gaat het om jaarvrachten.
Faciliteiten voor productie en industrie
Industriële installaties - EU Registry (Europees register inzake uitstoot en overbrenging van verontreinigende stoffen)
Corona gedragsonderzoek dataset [Dataset of Study on behavioural measures and well-being Corona]
Onderzoek naar het gedrag van mensen, wat ze vinden van de gedragsmaatregelen van de overheid en hoe het fysiek, mentaal en sociaal met ze gaat in dit coronatijdperk. Ronde 1 t/m 21: Ronde 1 (april 2020) n=89.943; Ronde 2 (begin mei 2020) n=53.200 (alleen deelnemers cohort); Ronde 3 (eind mei 2020) n=64.356 (n=47.834 deelnemers cohort en n=16.522 instroom via open link); Ronde 4 (juni 2020) n=50.828 (alleen deelnemers cohort); Ronde 5 (juli 2020) n=51.093 (n=45.610 deelnemers cohort en n=5.483 instroom via open link); Ronde 6 (augustus 2020) n=62.636 (n=45.451 deelnemers cohort en n=17.185 instroom via open link); Ronde 7 (oktober 2020) n=49.115 (alleen deelnemers cohort); Ronde 8 (november 2020) n=65.853 (n=46.228 deelnemers cohort en n=19.625 instroom via open link); Ronde 9 (januari 2021) n=53.751 (alleen deelnemers cohort); Ronde 10 (februari 2021) n=56.840 (n=48.218 deelnemers cohort en n=8.622 instroom via open link); Ronde 11 (maart 2021) n=50.120 (alleen deelnemers cohort); Ronde 12 (mei 2021) n=58.559 (n=47.276 deelnemers cohort en n=11.283 instroom via open link); Ronde 13 (juni 2021) n=52.374 (n=45.696 deelnemers cohort en n=6.678 instroom via open link); Ronde 14 (augustus 2021) n=40.909 (alleen deelnemers cohort); Ronde 15 (september 2021) n=44.366 (n=36.680 deelnemers cohort en n=7.686 instroom via open link); Ronde 16 (oktober 2021) n=38.403 (alleen deelnemers cohort); Ronde 17 (november 2021) n=46.441 (n=41.731 deelnemers cohort en n=4.710 instroom via open link); Ronde 18 (januari 2022) n=44.227 (alleen deelnemers cohort); Ronde 19 (maart 2022) n=37.503 (n=35.621 deelnemers cohort en n=1.882 instroom via open link); Ronde 20 (juni 2022) n=32.838 (alleen deelnemers cohort); Ronde 21 (september 2022) n=34.283 (alleen deelnemers cohort); Data is niet algemeen beschikbaar. CC-BY 4.0 licentie betreft de metadata niet de dataset --------------------------------------------------------- The study explores human behaviour, what people think of the government’s behavioural measures, and how they are doing physically, mentally and socially in these corona times. Round 1 to 21: Round 1 (April 2020) n=89.943; Round 2 (early May 2020) n=53.200 (only cohort participants); Round 3 (late May 2020) n=64.356 (n=47.834 cohort participants and n=16.522 open link participants); Round 4 (June 2020) n=50.828 (only cohort participants); Round 5 (July 2020) n=51.093 (n=45.610 cohort participants and n=5.483 open link participants); Round 6 (August 2020) n=62.636 (n=45.451 cohort participants and n=17.185 open link participants); Round 7 (October 2020) n=49.115 (only cohort participants); Round 8 (November 2020) n=65.853 (n=46.228 cohort participants and n=19.625 open link participants); Round 9 (January 2021) n=53.751 (only cohort participants); Round 10 (February 2021) n=56.840 (n=48.218 cohort participants and n=8.622 open link participants); Round 11 (March 2021) n=50.120 (only cohort participants); Round 12 (May 2021) n=58.559 (n=47.276 cohort participants and n=11.283 open link participants); Round 13 (June 2021) n=52.374 (n=45.696 cohort participants and n=6.678 open link participants); Round 14 (August 2021) n=40.909 (only cohort participants); Round 15 (September 2021) n=44.366 (n=36.680 cohort participants and n=7.686 open link participants); Round 16 (October 2021) n=38.403 (only cohort participants); Round 17 (November 2021) n=46.441 (n=41.731 cohort participants and n=4.710 open link participants); Round 18 (January 2022) n=44.227 (only cohort participants); Round 19 (March 2022) n=37.503 (n=35.621 cohort participants and n=1.882 open link participants); Round 20 (June 2022) n=32.838 (only cohort participants); Round 21 (September 2022) n=34.283 (only cohort participants); Data is not generally available. CC-BY 4.0 license concerns the metadata not the dataset
vragenlijst onderzoek / questionnaire research
Corona gedragsonderzoek op basis van online vragenlijsten [Study on behavioural measures and well-being in relation to Corona; based on online questionnaires]
In het Integraal Zorgakkoord (IZA) zijn ambitieuze doelen gesteld voor de acute zorg in Nederland. Een afspraak in het IZA is dat alle ROAZ-regio's een ROAZ-beeld uitwerken en vervolgens een ROAZ-plan maken. In het Bestuurlijk Overleg IZA eind december 2022 werden de landelijke set van criteria vastgesteld voor het opstellen van het ROAZ-beeld en ROAZ-plan. Het RIVM faciliteert de ROAZ-regio's met de aanlevering van openbare databestanden deels van het RIVM zelf, en deels van andere partijen. Daarnaast draagt het RIVM zorg voor openbare publicatie van deze bestanden. De publicatie van de ROAZ-beelden zal omstreeks eind Q2 2023 plaatsvinden. De datasets die het RIVM heeft aangeleverd, ook namens andere partijen, en die openbaar te raadplegen zijn als volgt: - Responstijdpercentages Ambulancezorg naar ROAZ-regio (RIVM) - Responstijdpercentages MMT (RIVM) - Patiëntstromen acute zorg naar ROAZ-regio (NZa) - Arbeidsmarktcijfers acute zorg (Capaciteitsorgaan) - SEH-contacten voor specifieke patiëntgroepen en behandelingen uitgesplitst naar geslacht, leeftijd en ROAZ-regio's (RIVM) (publicatie per 1 juni 2023) - SEH-contacten voor specifieke aandoeningen naar ROAZ-regio (RIVM) (publicatie per 1 juni 2023) - Locaties en bereikbaarheid van SEH's, Ambulance standplaatsen, HAP's en crisis GGZ (RIVM) - Bevolkingscijfers naar ROAZ-regio (CBS, RIVM) - Regionale bevolkings- en huishoudensprognose (CBS, PBL) - 4-cijferige postcode en gemeente indeling naar ROAZ-regio (RIVM) Naast deze ROAZ-beelden is In het IZA ook afgesproken dat regionale partijen een regiobeeld opstellen en/of actualiseren. Hiermee kunnen zij plannen voor de regio maken. Ook voor de regiobeelden zijn criteria afgesproken. De marktleider zorgverzekeraar en de aangewezen gemeente nemen het initiatief om tot een (geactualiseerd) regiobeeld te komen. De acute zorg vormt ook een onderdeel van deze regio's. Bovenstaande datasets zullen ook gepubliceerd worden op www.regiobeeld.nl/basisbeeldiza.
Ecologisch kapitaal van de onafgedekte, intacte bodem (percentage)
Wat ziet U: De relatief ongestoorde en niet vergraven bodem, die daardoor goed ecologisch kan functioneren. Wat is de waarde: Alleen een onafgedekte bodem kan ecologisch functioneren. Ook de mate van vergravenheid beinvloedt het ecologisch functioneren en daardoor vele ecosysteemdiensten Open bodem vertegenwoordigt een groot deel van het natuurlijk kapitaal van de toplaag van de bodem in Nederland. Belangrijk voor: Bodembeheer in de bebouwde omgeving, bij infrastructuur en in de glastuinbouw, waar de verstoring relatief groot is.
De kaart geeft een ruimtelijke weergave van de niet-afgedekte bodem en de vergraven gronden. De basis voor het schatten van de afdekking wordt geleverd via satelietbeelden (LGN) en via CBS gegevens (bodemgebruiksgegevens). Voor de vergravingen zijn gegevens over vergunningsverlening geraadpleegd (BIS). Gedeeltelijk relatief betrouwbare indicator, want de afdekking en vergraving zijn relatief nauwkeurig in beeld gebracht, op basis van satelietbeelden en verleende vergunningen. Gedeeltelijk minder betrouwbaar, omdat er schattingen zijn gedaan van het effect van bodembewerking en vergraving op het natuurlijk kapitaal en ecosysteemdiensten. In een recente publicatie maken Rutgers et al. (2014) aannemelijk dat over een langere periode beschouwd het NK van de toplaag van de bodem in Nederland over het geheel genomen langzaam verminderd. Twee belangrijke processen worden daarvoor verantwoordelijk gehouden, namelijk 1) de nog steeds toenemende afdekking van de bodem, als gevolg van uitbreiding van steden, bouw van meer kassen en onderhoudsvriendelijk tuininrichting (tegels), en 2) de over een periode van 100 jaar gezien sterke intensivering van de landbouw. Beide aannames dienen geverifieerd te worden om de dalende trend verder te onderbouwen, en de recente ontwikkeling nauwkeuriger in beeld te brengen. De hypothese is dat herstel van de voormalig afgedekte bodem bij duurzaam bodembeheer veel trager zal zijn dan aantasting. Afdekking kan beschouwd worden als een onomkeerbare aantasting van het natuurlijk kapitaal.
Marijn Kuijper - Bodem- en Grondwatersystemen
Mengsel toxische druk oppervlaktewater - PAK's
Deze kaart geeft een beeld over de toxische druk van het mengsel aan PAK's in Nederlands oppervlaktewater. Toxische druk is belangrijk omdat chemische verontreiniging de aquatische levensgemeenschappen beïnvloedt, en tevens een signaal is dat er maatregelen moeten worden genomen om het water geschikt te maken voor allerlei maatschappelijke doelen (drinkwater, irrigatie, etc.). Alle punten waar in de periode 2013-2018 watermonsters genomen zijn voor het meten van stoffen zijn weergegeven. De toxische druk wordt weergegeven in vijf klassen van toenemende toxische druk. Toenemende toxische druk betekent dat de aquatische levensgemeenschap in toenemende mate belemmerd wordt, waardoor steeds meer soorten verdwijnen.
De kaart is gemaakt op basis van de toxische druk gegevens van oppervlaktewater waar monsters genomen zijn om de concentraties van stoffen in vast te stellen. De monsters zijn genomen door waterschappen en rijkswaterstaat. De monsters zijn geanalyseerd door laboratoria die ingehuurd zijn door de verschillende waterbeheerders. De toxische druk is berekend door een consortium van Ecofide en RIVM, in opdracht van de STOWA. Kijk voor meer informatie in het bijbehorende rapport ( STWA 2021-43, Toxiciteit van Nederlands Oppervlaktewater in de jaren 2013-2018).